برای ساخت هر ساختمانی در یک شهر ابتدا مالک میبایست به شهرداری مراجعه کرده و تقاضای صدور پروانه ساختمانی برای ساخت و ساز ملک نماید. شهرداری مامور بازدیدی برای بازدید از ملک ارسال میکند (در شهر تهران دفاتر خدمات الکترونیکی وجود دارند که مامور بازدید این دفاتر از ملک بازدید میکنند) قبل از تاسیس این دفاتر مامورین بازدید از سوی شهرداری مناطق ارسال میشدند؛ در سایر استانها مامورین بازدید از شهرداری ها برای بازدید ملک انتخاب میشوند. مامور بازدید، سطح اشغال زمین را برای ساخت ساختمان مشخص میکند؛ به عنوان مثال زمینی که دارای ۲۰۰ متر مربع مساحت است چه مقداری از آن برای سطح اشغال ساختمان مجاز است. همچنین مامور بازدید تعداد طبقات، تعداد زیرزمین و در صورت لزوم حد اصلاحی را هم مشخص کرده و آن را کتباً به مالک اعلام میکند. به این برگهای که شامل سطح اشغال، تعداد طبقات، تعداد زیرزمین و در صورت لزوم حد اصلاحی است و شهرداری به مالک ارائه میکند اصطلاحاً دستور نقشه میگویند.
مالک با مراجعه به مهندس طراح معمار دستور نقشه را به او میدهد. ( مهندس معمار میبایستی پروانه اشتغال طراحی نقشه های معماری از سازمان نظام مهندسی استان خود را داشته باشد.) مالک از مهندس معمار میخواهد با توجه به دستور نقشه و ضوابط شهرسازی و خواسته هایی که خودش دارد، نقشه های معماری را برای زمین مذکور طراحی و تائیدیه نقشه های معماری را از شهرداری برای وی اخذ نماید. سپس مالک با نقشه های معماری تائید شده به یک مهندس عمران که دارای پروانه اشتغال محاسبات ساختمان از سازمان نظام مهندسی استان میباشد مراجعه نماید. مهندس محاسب دو وظیفه دارد؛ اول اینکه با توجه به تعداد زیر زمینها عمق گودبرداری را محاسبه و طی بازدیدی از ملک، یک نقشه سازه نگهبان برای حفظ دیوارههای همسایههای مجاور تهیه کند. دوم اینکه براساس نقشه های معماری، با توجه به درخواست مالک به صورت بتنی یا فولادی، سازه مورد نیاز ساختمان را محاسبه، نقشه سازه اصلی را ترسیم، زیر نقشهها را مهر و امضا و تحویل مالک نماید.
نقشه تهیه شده توسط مهندس محاسب طبق مقررات ملی ساختمان نیاز به کنترل و تائید شهرداری ندارد؛ ولی در استان تهران برای کارهای بیش از ۱۵۰۰ متر مربع زیربنا، سازمان استان تهران نقشه ها و خروجی فایلهای ETABS مهندس محاسب را کنترل و مهر تائید میزند و در صورت نیاز به اصلاح، دستور اصلاح میدهد.
سوال: آیا زمانی که سازمان استان علاوه بر مهندس محاسب نقشه های محاسباتی را تائید میکند، در صورت وجود ایراد، مسئولیتی در مورد صحت آنها دارد یا خیر؟
پاسخ: خیر مسئولیتی ندارد؛ مسئول اصلی مهندس محاسب است.
حتی در صورت تغییرات اعمالی از سوی سازمان، نباید با تکیه بر مهر کنترل مضاعف سازمان تغییرات را تایید کرد؛ بلکه چنانچه تغییرات به نظر منطقی نرسید و یا قبول نداشتید آنها را تائید نکنید. لازم به ذکر است تا کنون به علت ایرادات محاسباتی و بروز حادثه، پرونده ای وجود ندارد که سازمان نظام مهندسی محکوم شده باشد؛ و طبق مبحث دوم مقررات ملی ساختمان مسئولیت تام بر عهده مهندس محاسب میباشد. در واقع کنترل مضاعف برای جلوگیری از سبک سازی سازه ساختمان از مباحث نهم و دهم و آیین نامه ۲۸۰۰ است. علت آن هم تقاضای برخی مالکین از مهندسان محاسب جهت سبک سازی و متاسفانه انجام آن توسط مهندسین است.
برای متراژهای بالا ( ۱۵۰۰ متر در تهران) سازمان نظام مهندسی طی توافقنامه ای با شهرداری تهران، اگر نقشه ای تهیه شد و تاییدیه نظام مهندسی نداشت، جواز ساختمان توسط شهرداری صادر نخواهد شد. ( این توافقنامه خارج از قانون اما در جهت بهبود ساخت و ساز است.)
کلام آخر مسئولیت تام با مهندس محاسب است. اگر چه نقشه های معماری توسط شهرداری مهر میشود ولی مسئولیت تام برعهده طراح معماری است و شهرداری با مهر و امضا نقشه ها مسئولیتی ندارد و طبق مبحث دوم مقررات ملی ساختمان مسئولیت تام بر عهده مهندس طراح معمار میباشد و شهرداری صرفا کنترل کننده است. این نتیجه براساس پرونده ای واقعی و رویه های حاکم استخراج شده است.

مالک پس از تهیه نقشه های معماری و سازه بایستی برای تهیه نقشه های تاسیسات مکانیکی از قبیل لوله کشی آب و فاضلاب، کانال های کولر، چیلر، موتورخانه و سیستم اطفاء حریق و… به مهندس مکانیک دارای پروانه اشتغال طراحی تاسیسات مکانیکی از سازمان استان و وزرات راه و شهرسازی مراجعه نماید. مهندس مکانیک مربوطه دارای مدرک کارشناسی مکانیک سیالات می باشند و نقشه ها را پس از تهیه، مهر و امضا می نماید. همچنین مالک بایستی به جهت تهیه نقشه های تاسیسات برقی شامل نقشه برق، چاه ارت، تابلوها، سیستم اعلان حریق و … به مهندس تاسیسات برقی مراجعه کند و درخواست تهیه نقشه های تاسیسات برقی را بنماید. این مهندسین دارای مدرک مهندسی برق قدرت هستند و همانند سایر طراحان بایستی نقشه های طراحی شده مربوطه را مهر و امضا نمایند. مالک بایستی در ادامه روند، به یک مهندس عمران یا معمار که دارای پروانه اشتغال اجرا از وزارت مسکن و شهرسازی باشد (مجری ذیصلاح) مراجعه نماید. شخص مجری، لازم است که یک برگه تعهد محضری در دفترخانه اسناد رسمی گواهی امضا نماید که در این برگه شخص مجری متعهد می شود عملیات اجرایی ساختمان را بر عهده بگیرد و یا آنکه آن را مدیریت نماید. نمونه برگ تعهد مجری در زیر موجود است. مالک بایستی برگ تعهد مربوطه را به شهرداری جهت صدور جواز و پروانه ساختمانی تحویل نماید. البته انعقاد قرارداد مجری  نیز جزء واجبات است که متن قرارداد مجری و مراحل عقد قرارداد مجری به صورت کامل در سایت توضیح داده شده است
مطابق مقررات ملی ساختمان یکی از الزامات صدور پروانه ساختمانی وجود مجری ذیصلاح در روند ساخت وساز است. البته در تهران چنانچه متراژ پروانه ساختمانی کمتر از ۱۵۰۰ متر مربع باشد شهرداری معرفی مجری ذیصلاح را الزامی نمی داند که مخالف قانون و مقررارت ملی (مبحث دوم)می باشد. این تخلف از مقررات برای مرجع صدور پروانه تبعات و و آثار حقوقی در پی خواهد داشت همانند گود یافت آباد، به دلیل اینکه شهرداری بدون الزام مالک به استفاده از مجری ذیصلاح اقدام به صدور پروانه نموده بود به میزان ۱۵ % از مبلغ ۱٫۵ میلیارد خسارت محکوم شد و حتی شهردار منطقه ۱۸ نیز مطابق نظر دادگاه به زندان محکوم گردید. هم چنین در گود یوسف آباد نیز شهرداری به همین دلیل محکوم گردید.
برخی اعتقاد دارند که توافق نامه ای بین نظام و شهرداری وجود دارد که در آن بیان شده برای کارهای با متراژ کمتر از ۱۵۰۰ متر مربع الزامی به حضور مجری ذیصلاح نیست البته این توافق برخلاف قانون است و نافذ نیست مثال اینکه نیروی انتظامی و وزارت کشور توافق نامه ای را امضا کنند که به سرقتهای زیر یک میلیون تومان رسیدگی نمی شود. که بر خلاف قانون است.

دانلود برگ تعهد مجری
مالک پس از تهیه نقشه ها بایستی جهت انتخاب ناظرین به نظام مهندسی مراجعه نماید. برخلاف مهندسین طراح و مجری ذیصلاح انتخاب ناظر با مالک نمی باشد و انتخاب ناظر به صورت حاکمیتی است و توسط سازمان نظام مهندسی معرفی می شود. متاسفانه در استان تهران تا قبل از سال ۹۱ مالکین مهندسین ناظر را خودشان انتخاب می کردند که این روند بر خلاف ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و مبحث دوم مقررات ملی بوده است البته از سال ۹۱ این روند به حالت قانونی در آمد و انتخاب ناظر از مالک سلب و در اختیار نظام مهندسی قرار گرفت.
مهندسین ناظر شامل ۰ رشته عمران –معماری- تاسیسات مکانیکی – تاسیسات برقی و نقشه برداری می باشند. البته ناظر گاز نیز وجود دارد که دارای بحث جداگانه ای است و ناظر گاز با ناظر مکانیک دارای وظایف مشترکی می باشند.
مطابق مبحث دوم از بین یکی از ناظرین سازه یا معماری ناظر هماهنگ کننده انتخاب می گردد که در استان تهران مطابق نظر نظام مهندسی استان به جهت آشنایی بیشتر با اصول گودبرداری این وظیفه به ناظر سازه محول شده است. (*)
در صورت عدم وجود ناظر نقشه برداری مسئولیت های مربوطه بر عهده ناظر معماری خواهد بود.

در تعدادی از استان ها برای برخی از متراژها از تک ناظر استفاده می شود. به طور مثال در استان تهران برای متراژ کمتر از ۱۵۰۰ مترمربع ناظر یک نفر می باشد
و استان گلستان زیر متراژ ۲۰۰ مترمربع و استان همدان متراژ زیر ۵۰۰ مترمربع تک ناظره می باشد. در این حالت مسِئولیت های تمامی ناظرین ۵ گانه با تک ناظر می باشد.البته مسئولیت ناظر
گاز جداگانه می باشد.پس به طور مثال چنانچه مهندس ناظر دارای مدرک مهندسی عمران باشد علاوه بر مسائل مربوط به سازه بایستی در خصوص تاسیسات برقی و مکانیکی از قبیل چاه ارت، فیوز محافظ جان، دودکش ها و دریچه تبادل هوا و… بایستی نظارت به عمل آورد. البته اخیرا در شهر تهران مالک میبایستی نسبت به اخذ ناظرین برق و آبفا اقدام کند که با این کار بسیاری از مسئولیت های مربوط به تاسیسات مکانیکی و برقی بر عهده آنها خواهد بود.

پس از انتخاب ناظر نوبت به گواهی امضا محضری برگ تعهد ناظر و مالک است البته امضا قرارداد نظارت بین ناظر و مالک نیز جزء واجبات است


* به منظور ایجاد هماهنگی در کارهای نظارت ناظران حقیقی و حقوقی رشته های مختلف ساختمان و ارسال گزارش های مراحل اصلی کار حاصل از بازدیدهای مکرر ناظران از عملیات اجرایی ساختمان به مرجع صدور پروانه و سازمان استان،که باید براساس شرح خدمات مهندسان رشته ساختمان انجام پذیرد، ناظران رشته های معماری ،عمران،برق و مکانیک و ناظر هماهنگ کننده که یکی از ناظران رشته های معماری یا عمران همان کار خواهد بود توسط سازمان استان تعیین و به صاحب کار ، شهرداری و مجری ساختمان معرفی می شوند.( ص ۳۰ مبحث دوم ویرایش ۱۰)

3+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar

مطالعه مطالب مرتبط زیر توصیه می شود

نحوه صدور پروانه ساختمانی

212 دیدگاه در “نحوه صدور پروانه ساختمانی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

--->